بارداری خارج از رحم چگونه اتفاق می افتد؟

تخمک لقاح یافته به طور معمول به دیواره رحم متصل می شود و بارداری شروع می شود. اما اگر تخمک بعد از لقاح در جایی غیر از لوله رحم جایگزینی و رشد کند بارداری خارج از رحم اتفاق می افتد و در اینجا بسته به جایی که لانه گزینی انجام شود انواع بارداری های خارج از رحم اتفاق می افتد.

اگر حاملگی در لوله فالوپ رخ دهد به آن بارداری لوله ای نیز گفته می شود. لوله فالوپ راه ارتباطی بیمن تخمدان و رحم است و بعد از لقاح تخمک بارورشده از طریق آن به سمت رحم حرکت می کند.

بارداری خارج از رحم در نقاط دیگری نیز از آلت تناسلی زن ممکن است اتفاق بیفتد:

  • تخمدان
  • حفره شکمی
  • بخش پایینی رحم
  • گردن رحم

عمل لقاح که در محل نامناسب انجام شود دوام نمی آورد. اما در صورت تشخیص ندادن این نوع حاملگی و بزرگ شدن جنین و عدم درمان آن ممکن است باعث خونریزیهای بسیار خطرناک در بافتهای مختلف شود.

بارداری خارج از رحم

علائم بارداری خارج از رحم

حاملگی خارج از رحم ممکن است در ابتدا هیچ علائمی نداشته باشد و یا مادر از بارداری خویش اطلاع نداشته باشد. همچنین ممکن است علائم اولیه بارداری مانند حالت تهوع و یا خونریزی سبک واژن را داشته باشد و حتی تست بارداری نیز مثبت شود.

یکی از علائم خطرناک آن این است که با ادامه و رشد لقاح در لوله های فالوپ باعث پارگی لوله فالوپ و خونریزی شدید شود که سریعا باید مادر را به پزشک برسانید. درد لگن و خونریزی از اولین علائم هستند. علائم دیگر بارداری خارج از رحم عبارتند از :

  • تهوع و استفراغ
  • درد شدید در ناحیه شکم
  • خونریزی واژینال و لکه بینی
  • گرفتگی عضلات
  • درد شدید در یک طرف بدن
  • درد شانه و گردن
  • احساس ضعف و غش کردن
  • راست روده شدن
  • آمنوره یا عدم قاعدگی و داشتن علائم بارداری

اگر هر یک از علائم را مشاهده کردید باید سریعا به پزشک مراجعه کنید و اقدام به درمان کنید. بارداری خارج از رحم را نمی شود ادامه داد و حتی ممکن است باعث بروز مشکل در بارداری های بعدی شود. بنابراین بلافاصله باید به وسیله پزشک بارداری خاتمه یابد.

عوامل افزایش دهنده ایجاد بارداری خارج از رحم :

احتمال اینکه حاملگی خارج از رحم در هر حاملگی اتفاق بیفتد 2 درصد است. و ممکن است برای هر زنی اتفاق بیفتد. دلایل مختلفی برای ایجاد این نوع بارداری پرخطر وجود دارد. این عوامل خطر عبارتند از :

سابقه التهاب و عفونت :

عفونت دستگاه تناسلی که  التهاب لگن یا PID نیز نامیده میشود در اثر بیماریهای ناشی از آمیزش جنسی مانند سوزاک، سفلیکس ایجاد میشود که باعث بروز عفونت در لوله های رحم می شود و خطر ابتلا به حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.

سابقه داشتن حاملگی خارج از رحم

اگر در گذشته سابقه حاملگی خارج از رحم را داشته اید احتمال مجدد بارداری خارج از رحم بالا می رود.

بارداری خارج از رحم

جراحی های سخت لوله های رحمی

یکی از عوامل دیگری که این نوع حاملگی پر خطر را افزایش می دهد انجام جراحی های سخت در لوله رحم می باشد. گاهی برای درمان و اصلاح لوله های رحمی آسیب دیده و مسدود عمل جراحی انجام می شود که ممکن است باعث حاملگی خارج از رحم شود.

درمان های ناباروری

برحی از روش های درمان ناباروی مانند IVF آی وی اف و درمانهایی که به صورت لقاح خارج از رحمی انجام می شوند باعث افزایش بروز حاملگی خارج از رحم می شوند. از طرف دیگر خود ناباروری نیز احتمال این نوع بارداری را افزایش می دهد.

برخی از روشهای پیشگیری از بارداری

در هنگام  استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری داخل رحمی  احتمال بارداری کاهش می یابد ولی در صورت بارداری،حاملگی خارج از رحم اتفاق می افتد. روش پیشگیری IUD ای یو دی یکی از عواملی است که این نوع بارداری را افزایش می دهد.

توبکتومی یا بستن لوله های رحم که یک روش دائمی پیشگیری از بارداری است. در این روش احتمال بارداری بسیار پایین است ولی در موارد کم و در صورت حاملگی، حاملگی خارج از رحم اتفاق می افتد.

مصرف دخانیات

مصرف دخانیات و سیگار کشیدن مادر  احتمال بارداری خارج از رحم را بالا می برد. سیگار کشیدن قبل از حاملگی، عملکرد لوله های رحمی را مختل می کند. هرچه سیگار کشیدن مادر بیشتر باشد، خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.

بارداری بعد از 35 سال

بارداری در سنین بالا و با افزایش سن مادر خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد. این امر به دلیل افزایش سن و تغییر در عملکرد لوله های رحمی می باشد.

بارداری خارج از رحم
بارداری خارج از رحم

ابتلا به آندومتریوز:

این بیماری ممکن است باعث ایجاد زخم شود که بر لوله های رحم نیز تاثیر بگذارد و این امر  حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.

تشخیص بارداری خارج از رحم

تشخیص حاملگی خارج از رحم کار مشکلی است و به غیر از علائمی که دارد پزشک  از طریق آزمایش خون و سونوگرافی و معاینات پزشکی  حاملگی خارج از رحم را تشخیص می دهد.

معاینات پزشکی

پزشک با انجام یک سری معاینات و بررسی علائم حیاتی در شکم و واژن میتواند این احتمال را بررسی کند. وجود درد در زیر شکم و یا لگن و یا خونریزی و ترشح واژینال ممکن است احتمال این نوع بارداری را افزایش دهد. همچنین پزشک اندازه رحم و یا تخمدان را بررسی می کند و در صورت تغییر در اندازه و وجود توده در هریک از آنها احتمال بارداری خارج از رحم می باشد و پزشک پس از تشخیص با استفاده از آزمایش خون و سونوگرافی از این امر مطمئن می شود.

بارداری خارج از رحم
بارداری خارج از رحم

سونوگرافی

در صورتی که مادر بارداری خارج از رحم داشته باشد، با انجام سونوکرافی معمولی، جنین و حملگی مادر مشخص نمی شود. زیرا حاملگی در داخل رحم اتفاق نیفتاده است. در اینجا پزشک از سونوگرافی واژینال برای تشخیص  را به کار می برد و با استفاده از این روش به دقت داخل رحم، لوله های رحمی و تخمدان را بررسی می کند و میتوانید مکان بارداری را مشخص کند. در بعضی مواقع به علت کوچک بودن تخمک لقاح یافته پزشک نتواند محل دقیق را تشخیص دهد ولی علائم دیگر مانند خونریزی و .. به تشخیص کمک می کند.

در صورتی که در هیچ کدام از این روش ها بارداری خارج از رحم مادر مشخص نشود ممکن است که مادر هنوز در مراحل اولیه باشد و یا تخمک لقاح یافته سقط شده باشد. وقتی که مادر درد نداشته باشد پزشک با انجام آزمایش خون و آزمایش هورمونی مادر را تحت نظر قرار میدهد تا به تشخیص قطعی برسد.  اکر پزشک باز هم تشخیص قطعی ندهد می تواند از عمل لاپاراسکوپی  لوله های رحم را با دقت بیشتری انجام میدهد.

درمان بارداری خارج از رحم

تخمک لقاح یافته در خارج از رحم که باعث بارداری می شود قادر به رشد نیست و باید این توده به سرعت از بدن خارج شود و حاملگی خاتمه یابد. با توجه به اینکه چه زمانی این بارداری تشخیص داده شود و علائم و شرایط مادر از روشهای زیر برای انجام این کار استفاده می شود. راههای متفاوت این کار عبارتند از :

  • درمان دارویی
  • جراحی لاپاروسکوپیک
  • جراحی شکمی

درمان دارویی

اگر حاملگی خارج از رحم زود تشخیص داده شود و اندازه جنین کوچک باشد، پزشک میتواند از درمان دارویی استفاده کند. در این روش از دارویی به نام متوترکسات استفاده می شود و از طریق عضله به مادر تزریق می شود. این دارو پس از تزریق , جلوی رشد و تکثیر سلولهای جنین را می گیرد و بارداری پایان می یابد و این سلولها جدب بدن مادر می شود. با شروع اثربخشی دارو ممکن است مادر دچار اسهال و استفراغ, دلپیچه و گرفتگی عضلات و حالت تهوع شود.

بعد از تزریق دارو, پزشک برای اطمینان از تاثیر دارو، چند آزمایش خون انجام می دهد تا با بررسی سطح هورمون hCG و تا زمانی که این هورمون در خون به صفر برسد این دارو را برای مادر ادامه می دهد.

جراحی لاپاراسکوپی

اگر برای فرد به دلیل داشتن شرایط خاص امکان درمان دارویی وجود نداشته باشد و یا فرد خونریزی شدید داخلی داشته باشد و یا بارداری در مرحله ای باشد که دیگر امکان درمان دارویی قابل استفاده نباشد برای درمان بارداری خارج از رحم  نیاز به عمل جراحی است.

اگر جنین به اندازه کافی کوچک باشد و شرایط مادر هم پایدار باشد از جراحی لاپاراسکوپی برای برداشتن جنین استفاده می شود. برای این منظور در زیر شکم و نزدیک ناف یک برش کوچک ایجاد می شود و پزشک از طریق آن با یک لوله باریک که سر آن مجهز به دوربین و نور است لوله های رحم را بررسی و در صورت نیاز جنین و یا بافت آسیب دیده را خارج می کنند.

در این روش لوله های رحم میتواند حفظ شود. در صورت آسیب کمتر خود به خود درمان شوند. ولی اگر آسیب لوله ها زیاد باشد و خونریزی شدید به وجود آید ممکن است نیاز باشد لوله های رحم را خارج کند. در این روش نیز بعد از عمل جراحی برای خاتمه دادن به  حاملگی خارج از رحم، آزمایش خون انجام می شود و سطح هورمونها بررسی می شود.

جراحی شکمی:

اگر فرد دچار خونریزی شدید باشد و یا جنین بزرگ شده باشد از جراحی شکمی برای درمان حاملگی خارج از رحم باید انجام شود. در این روش که با بیهوشی بیمار همراه است , پزشک با باز کردن شکم، اقدام به برداشتن جنین می کند. در این روش نیز امکان سالم ماندن و یا آسیب دیدن لوله های رحم وجود دارد. اگر لوله های رحم آسیب جدی دیده باشند باید هر دو و یا یکی از آنها برداشته شود. بعد از این عمل جراحی تا شش هفته نیاز به استراحت است تا زخمهای مادر التیام یابد.

پیشگیری از بارداری خارج از رحم

حاملگی خارج از رحم  میتواند بسیار خطرناک باشد و  باعث آسیب دیدن و از بین رفتن لوله های رحمی شود. بنابراین پیشگیری و یا تشخیص به موقع بسیار اهمیت دارد. برای پیشگیری موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • زنانی که قصد بارداری دارند , باید بر سلامت بارداری خود نظارت کامل داشته باشند.
  • در صورت ابتلا به بیماریهای جنسی مانند سوزاک و .. سریعا آنها را درمان کنید.
  • در دوران بارداری سیگار نکشید.
  • از هر گونه شرایطی که باعث آسیب به لوله های رحم می شود پرهیز کنید.
  • اگر سابقه حاملگی خارج از رحم دارید با پزشک خود در میان بگذارید.
  • با علائم و نشانه های باردای خارج از رحم کاملا آشنا باشید.
  • بهتر است قبل از بارداری شرایط خود را در زمینه بارداری مطلوب و تحت کنترل داشته باشید.
  • اگر تست بارداری مثبت و در عین حال خونریزی شدید دارید باید با پزشک خود در میان بگذارید.

 

منبع : shirazmch.ir

بیشتر بخوانید:

بارداری پر خطر چیست و چه عواملی باعث ایجاد آن می شود؟

خون بند نلف نوزاد و نکاتی که باید بدانید

مراحل ذخیره خون بند ناف

 

پیشنهاد ما :

خرید سیسمونی نوزاد 

خرید کریر 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button